سکوت معنادار در دبیرخانه فجر؛
اختصاصی| نقدی بر جشنواره فیلم فجر 44/ پشت پرده این همه تأخیر چیست؟
در فاصله کمتر از یک ماه تا آغاز جشنواره فیلم فجر، سکوت عجیب دبیرخانه مبنی بر عدم اعلام فهرست سودای سیمرغ و تعویق فراخوان ثبتنام رسانهها، مهمترین رویداد سینمایی کشور را در هالهای از ابهام فرو برده است؛ در حالی که دبیر جشنواره ترافیک آثار باکیفیت را دلیل این تأخیر میداند، کارشناسان و منتقدان نسبت به پیامدهای منفی این بیبرنامگی بر اعتبار سیمرغ و سردرگمی بیسابقه اهالی رسانه برای پوشش خبری هشدار میدهند.
به گزارش میار، کمتر از یک ماه به آغاز چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر باقی مانده اما هنوز فراخوان ثبتنام اصحاب رسانه و اعلام فیلمهای راهیافته منتشر نشده است. خلاف سنوات گذشته که روند اطلاعرسانی و ثبتنام خبرنگاران و منتقدان جشنواره پیش از موعد برگزاری انجام میشد، امسال با وجود رونمایی پوستر رسمی در سیزدهم دی جاری، خبری از جداول زمانی، برنامه نمایش فیلمها یا معرفی عوامل اجرایی رسمی نیست. روابط عمومی جشنواره تاکنون درباره زمان ثبتنام رسانهها یا اسامی آثار شایسته سودای سیمرغ توضیحی ارائه نداده است. این بلاتکلیفی، سینماگران و خبرنگاران را در ابهام قرار داده است و کارشناسان نسبت به تأثیر منفی آن بر وجهه این رویداد ملی هشدار میدهند.
تاریخچه اطلاعرسانی جشنواره فجر
جشنواره فیلم فجر از جمله رویدادهای مهم سینمایی کشور است که هر سال در بازه زمانی مشخصی برگزار میشود. برای مثال، سال گذشته ثبتنام اصحاب رسانه و منتقدان از ۱۸ تا ۲۲ آذرماه ۱۴۰۳ انجام شد و جشنواره در ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۴۰۳ به دبیری منوچهر شاهسواری برگزار شد. در همان دوره، اولین خبر رسمی رونمایی پوستر در پنجم دیماه منتشر شد و پس از آن هر چند روز یکبار اسامی هیأت داوران، جزئیات برنامهریزی و نشستهای خبری از سوی روابط عمومی اعلام میشد. این روند منظم اطلاعرسانی موجب آمادگی اهالی سینما و رسانه برای ورود به رویداد میشد و اعتماد به مدیریت جشنواره را تقویت میکرد.
امسال چه اتفاقی افتاده است؟
با این حال در فاصله کمتر از یک ماه تا آغاز چهل و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر (بهمن ۱۴۰۴)، دستکم تا زمان نگارش این گزارش هنوز اسامی فیلمهای بخش سودای سیمرغ اعلام نشده است. دبیر جشنواره اخیراً گفته است که به علت بالابودن کیفیت آثار رسیده باید مقرراتی تجدیدنظر شود و احتمالا "تا آخر هفته اسامی فیلمها اعلام خواهد شد" اما تاریخ دقیق آن هنوز مشخص نیست. در کنار این موضوع، فراخوان ثبتنام رسانهها (خبرنگاران، عکاسان و فیلمبرداران سینمایی) برای پوشش خبری جشنواره نیز اعلام نشده است. به گفته یک منبع آگاه، احتمالاً مسئولان با رویکردی متفاوت، اولویتهایی تازه برای صدور کارت تعیین کردهاند. این سکوت سازمانی باعث شده فعالان رسانهای نسبت به بینظمی در اطلاعرسانی انتقاد کنند و هشدار دهند که خلأ خبری موجود، به سادگی میتواند به بیاعتمادی و بیتفاوتی منجر شود.
واکنش اهالی سینما و رسانهها
چند تن از تهیهکنندگان و خبرنگاران سینمایی با خبرنگار ما گفتگو کردهاند و معتقدند وضعیت فعلی انعکاسدهنده ضعف برنامهریزی مدیریتی در برگزاری جشنواره است. یک فعال سینمایی عنوان کرد: «وقتی یک رویداد ملی بیش از سه دهه سابقه دارد، نباید هیچگونه تأخیری در اطلاعرسانی باشد؛ اهالی فیلم و رسانه انتظار دارند از روند گزینش آثار و برنامهها مطلع شوند تا بتوانند برای پوشش جشنواره برنامهریزی کنند. کارشناسان ارتباطات نیز تأکید دارند شفافیت اطلاعات برای تقویت اعتماد عمومی ضروری است و سکوت خبری معمولا بدترین راهِ مواجهه با مخاطب است.
وضعیت آثار و نیاز به تصمیمگیری سریع
بر اساس این گزارش، تاکنون بیش از ۱۱۰ فیلم سینمایی در بخشهای مختلف جشنواره اعلام آمادگی کردهاند که نشاندهنده پویایی صنعت فیلم ایران است. دبیر جشنواره عنوان کرده است کیفیت آثار بالا است و برای رعایت عدالت نیاز به بازنگری در مقررات وجود دارد. به همین دلیل، اعلام فهرست نهایی فیلمها (حداکثر ۲۲ فیلم در بخش رقابتی سینمای ایران) تا پایان هفته وعده داده شده است. با این حال، رسانهها هنوز منتظرند ببینند آیا تغییر در روند انتخاب فیلمها به تأخیرهایی فراتر از اعلام اولیه منجر خواهد شد یا خیر.
پیامدها
واقعیت این است که جشنواره فیلم فجر به عنوان مهمترین رویداد سینمایی ایران، هر ساله با کمترین تأخیر زمانی و با فرایند اطلاعرسانی شفاف برگزار میشد تا جایگاه آن حفظ شود. ادامه این بینظمی و تعلل در اطلاعرسانی نهایتا اعتبار یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد. از سوی دیگر، فرصت برای اصلاح وضع هنوز باقی است. اگر سازمان سینمایی و دبیرخانه جشنواره در روزهای پیش رو با شفافیت بیشتری برنامههای خود را اعلام کنند، میتوان امیدوار بود که در ماه آینده و همزمان با دهه مبارک فجر، جشنواره با سطحی مطلوبتر از سنوات گذشته برگزار بشود. در نهایت، معطوف کردن توجه عمومی به محتوای جشنواره و فراهمآوردن زمینه حضور آزادانه رسانهها، میتواند راه را برای برگزاری موفق این رویداد مهم هموار سازد.
